Stichting Hoogbouw

Hoogbouwplannen binnen de G5

- Expert Meeting, Informatie

Maakt hoogbouw Nederlandse steden veerkrachtiger?

Op EXPO Real München 2018 heeft op initiatief van de Stichting Hoogbouw een debat plaatsgevonden over de impact van de toenemende hoogbouwplannen binnen de G5. Tijdens de meest recente crisisjaren waren hoogbouwontwikkelingen niet of nauwelijks zichtbaar in onze steden. Niemand durfde in deze kapitaalintensieve vorm van projectontwikkeling te investeren. Te veel risico’s. Op dit moment bestaat binnen de G5 een harde en zachte plancapaciteit van circa 80 torens boven de 70 meter hoogte – de minimale hoogte om in Nederland van hoogbouw te mogen spreken. Dat is een spectaculaire toename, met gevolgen voor o.a. ruimtelijke ordening, betaalbaarheid, mobiliteit en duurzaamheid van de stad. Hoe leiden we die ‘nieuwe’ vorm van verdichting in goede banen? Maakt het onze steden krachtiger? Een interessant thema voor de komende jaren.

Resumerend kan worden gesteld dat de G5 hoogbouw omarmd, maar dat de balans van voor- en nadelen dicht bij elkaar ligt. Er kan op beperkte ruimte tot nog grotere volumes worden gekomen, voor verschillende doelgroepen in verschillende prijsklassen. Daarbij kan de verdichting een kans zijn om Openbaar Vervoer Knooppunten nog beter te benutten om het toenemend mobiliteitsprobleem het hoofd te bieden. Dat de woningprogrammering van de grote steden daarmee toeneemt tot circa 70% appartementen lijken de debatdeelnemers qua afzetbaarheid nog geen probleem te vinden. De doelgroep die kiest voor stedelijk wonen lijkt alleen maar toe te nemen. De vraag lijkt vooralsnog groter dan het aanbod. De suggestie dat de enorme toename met name wordt veroorzaakt door de ‘wall of money’, wordt niet als leidend gezien in deze nieuwe vorm van stedelijke groei. Ook beleggers zien een toenemende vraag naar middeldure huur in de steden en spelen daarop in. De G5 ziet daar een positieve bijdrage aan de betaalbaarheid van de stad. Al zitten de vijf gemeenten niet op één lijn voor welk percentage sociaal – middelduur – vrije sector in hoogbouw haalbaar is.

De ruimtelijke ordening van onze steden zal zich de komende jaren moeten gaan opmaken voor de verdere trek naar de stad. De meeste zorg gaat uit naar de connectiviteit tussen en in de steden. De Randstad+ (met Eindhoven) is onbereikbaar aan het worden. Als de G5 daadwerkelijk een metropool van internationale betekenis wil worden en de verdichtingsopgave van steden aan wil kunnen, moet er een mobiliteitsplan komen, op nationaal niveau. Daar is de G5 eensluidend over. Op gemeentelijk niveau zijn te weinig middelen en krachten gemobiliseerd om dit interregionale probleem beet te pakken. Dus, verdichten met hoogbouw; ja. Maar dan ook de mobiliteitsvraag aanpakken. En dat is niet alleen maar een lagere parkeernorm.

Tot slot wordt nog kort stilgestaan bij de connectie tussen duurzaamheid en hoogbouw. Volgens de debatleden kan hoogbouw zeker een bijdrage leveren aan de veranderende duurzaamheidsaspecten. Verdichten biedt kansen voor extra vergroenen in de openbare ruime van steden of in mixed-zones van gebouwen. Tevens staat hoogbouw de verdere energietransitie niet in de weg. Kortom, voldoende kansen voor hoogbouw als de bedreigingen benoemd en te beheersen zijn. De gemeente Den Haag heeft daar onlangs een goed stap in de richting gezet met haar nieuwe hoogbouwvisie ‘eyeline skyline’.

Voor de Stichting Hoogbouw is het een uitdagende discussie, die op de Expo Real voor het eerst in G5 verband is gevoerd en zeker een gevolg gaat krijgen. Een eensluidend antwoord of hoogbouw steden veerkrachtiger maakt is nog niet te geven. U hoort daar komende tijd meer over.

Debatleden
Klaas Verschuure – Wethouder gemeente Utrecht (o.a Ruimtelijke Ontwikkeling en Leidsche Rijn)
Yasin Torunoglu – Wethouder gemeente Eindhoven (o.a. Wonen en Ruimtelijke Ordening)
Henk Harms – Directeur Ontwikkeling & Realisatie gemeente Den Haag
Henk Jagersma – Stedelijk directeur gemeente Amsterdam
Jos Melchers – Directeur Gebiedsontwikkeling gemeente Rotterdam

Moderator Erik Faber – Bestuurslid Stichting Hoogbouw

Voor vragen kunt u terecht bij het secretariaat van de Stichting Hoogbouw:
Christa van Vlodrop 06-28704322 of via info@hoogbouw.nl

EXPO REAL München 2018

- Expert Meeting, Uitnodiging

Op maandag 8 oktober 2018 heeft Stichting Hoogbouw tijdens de EXPO REAL München 2018 de openeningsbijeenkomst Maakt hoogbouw Nederlandse steden veerkrachtiger? georganiseerd waarbij werd ingegaan op de verdichtingsopgave van de G5 in Nederland.
Stichting Hoogbouw wil graag de harde en zachte pijplijn voor de periode 2018 – 2025 van de hoogbouwopgave, torens van 70 meter en hoger, van de G5 in beeld willen krijgen.

Onder leiding van moderator Erik Faber, Fakton, zijn in gesprek gegaan de wethouders Yasin Torunoglu, gemeente Eindhoven, en Klaas Verschuure, gemeente Utrecht, Henk Harms, directeur Ontwikkeling & Realisatie gemeente Den Haag, Jos Melchers, directeur Gebiedsontwikkeling gemeente Rotterdam en Henk Jagersma, Stedelijk directeur gemeente Amsterdam.
De thema’s die aan de orde zijn gekomen:

1. Mobiliteit;
2. Betaalbaarheid;
3. Energietransitie;
4. Woningproductie;
5. Sterke toename van binnenstedelijke appartementen aanbod.

Symposium beleven van hoogbouw

- Expert Meeting, Onderzoek

Op dinsdag 25 september 2018 heeft  TNO samen met Stichting Hoogbouw, Bouwen met Staal en de Betonvereniging het symposium beleven van hoogbouw georganiseerd in de Faculteit Luchtvaart- en Ruimtevaarttechniek van de TU Delft.

Beleven in de vorm van bewegingen van het gebouw, de impact van hoogbouw op zijn omgeving en de ervaring van bewoners en gebruikers: het symposium omvatte inspirerende lezingen over hoe je de beweging van een gebouw kunt beinvloeden door in het ontwerp al rekening te houden met demping. Hoe mensen bewegingen ervaren en hoe dat in onze regelgeving is vertaald. Via aansprekende projecten, die ons een blik geven op de hoogbouw van de toekomst, werd een inkijkje gegeven in andere aspecten van beleving. En zeer uniek, de deelnemers aan het symposium kregen de gelegenheid zelf te ervaren hoe hoogbouw beweegt tijdens een storm in de SIMONA simulator van de TU Delft.
De trend in hoogbouw is steeds hoger, slanker en lichter bouwen. Dit maakt dat hoge gebouwen gevoelig zijn voor trillingen. Iedereen kan in een hoog gebouw beweging ervaren, al vanaf een matige tot krachtige wind. De gebruiker moet zich veilig en comfortabel voelen in een hoogbouwtoren, ook bij deze condities. Wat trillingen zijn, hoe mensen deze ervaren en de huidige criteria voor toelaatbare trillingen die door de wind worden veroorzaakt, werden in het symposium toegelicht. Deze criteria zijn veelal het doorslaggevende ontwerpcriterium voor de constructie van hoogbouw. De voelbaarheid van bewegingen in hoogbouw is van vele factoren afhankelijk. De stijfheid, de massa en de demping van de constructie zijn hierin cruciaal. De stijfheid en massa zijn in het ontwerp nauwkeurig te bepalen. Voor de demping wordt gebruik gemaakt van ervaringscijfers, met zeer groeve benadering, die vaak, maar niet altijd, aan de conservatieve kant zijn gekozen. Het ontbreekt aan ontwerpregels om de demping van een gebouw beter in te schatten op basis van de gebouwopbouw, zoals het aandeel van fundering, kernen, gevels, vloeren, wanden en afbouw. TNO heeft, met partners Zonneveld Ingenieurs, Ballast Nedam, Bubbledeck, ArcelorMittal, Hurks, Fugro, Bouwen met Staal, de Betonvereniging en Stichting Hoogbouw, onderzoek uitgevoerd om beter grip te krijgen op deze demping. Dit resulteert in een aantal praktische ontwerpregels die helpen de bewegingen van hoogbouw beter te voorspellen. Deze resultaten werden gepresenteerd tijdens het symposium.
De beleving van hoogbouw kent meerdere kanten, daarom zijn tijdens het symposium ook andere aspecten van beleving getoond, aan de hand van aansprekende projecten die nu in ontwikkeling zijn. Lees verder →

Studiereis U-Base naar Japan

- Studiereis studenten

U-Base is een masterdispuut bestaande uit studenten Building en Structural Engineering aan de Technische Universiteit Delft. Elk jaar organiseert U-Base een studiereis naar een verre bestemming, met als doel het bezoeken van bijzondere bouwprojecten en constructies in aanbouw. Stichting Hoogbouw is een van de sponsoren is. Zoals gebruikelijk vragen we de studenten om de plaats van bestemming te bezien met een hoogbouw-oog en de indrukken en inzichten die hieruit voortkomen in een verslag te zetten.

Dit jaar ging begin juli de studiereis naar de steden Tokyo, Osaka, Kobe en Kyoto. Lees hier het reisverslag
Traditionele houten pagodes en hun onverwoestbaarheid voor aardbevingen

Studiereis KOers naar Japan

- Studiereis studenten

KOers is de studievereniging voor Constructief Ontwerpers aan de TU/e. Met lezingen en excursies legt KOers een link tussen de theoretische opleiding en de praktijk. Elk jaar organiseert KOers een studiereis naar een verre bestemming met het doel kennis te vergaren over bijzondere bouwprojecten en constructies. Stichting Hoogbouw is een van de sponsoren is. Zoals gebruikelijk vragen we de studenten om de plaats van bestemming te bezien met een hoogbouw-oog en de indrukken en inzichten die hieruit voortkomen in een verslag te zetten.

In juli 2018 ging de studiereis o.a. naar Osaka en Tokyo, Japan. Lees hier het reisverslag
Lonely KOers Japan 2018.

Werkexcursie Sint-Petersburg

- Studiereis

Stichting Hoogbouw heeft een werkexcursie georganiseerd aan Sint-Petersburg en Moskou.
In een kort maar krachtig tijdsbestek is op woensdag 30 mei in de namiddag een bezoek gebracht aan het Lakhta Center – een mixed-use complex gelegen 9 km buiten het historisch centrum van Sint-Petersburg.
Jochem van Uden [Commercial director building Ballast Nedam Construction] heeft ter plekke een toelichting gegeven op de 462 meter hoge toren in aanbouw. Oplevering wordt verwacht in 2018.
Op donderdag 31 mei is met de Sapsan, de Russische hogensnelheidstrein, gereisd naar Moskou. Een bliksembezoek, georganiseerd door Jochem van Uden en Edwin de Kuiper [Ballast Nedam], vond plaats aan de Neva Towers. De Neva Towers hebben een hoogte van 342 en 302 meter. Met 347.000m² bieden deze torens ruimte aan 1020 appartementen en 2000 parkeerplaatsen.
Ali Ihsan Mutlu [Commercial director Renaissance Development] gaf een toelichting gaf bij de maquette en Sinan Yurdakul [Division director Renaissance Construction] gaf een uitgebreide presentatie over de ontwikkeling en constructie van de Neva Towers. Het bezoek werd afgesloten met een rondleiding door een van de twee Neva torens.
Op vrijdag 1 juni is een bezoek gebracht aan Golden City op het Vasilievsky Eiland. Masha Pidodnia [Associate KCAP Architects&Planners] presenteerde de ontwikkeling van een kwalitatief hoogwaardige omgeving voor wonen, werken en recreeren aan het water. En route werd het complex ‘House on Chicken Legs‘ bezocht. Vervolgens werd onder begeleiding van twee bevlogen gidsen, Katya en Natasha, het gezelschap door de Hermitage geleid.
Het werkbezoek werd afgesloten met een lunch op de 41ste verdieping van de Leader Tower met schitterend uitzicht over Sint-Petersburg.

Pontsteiger

- Expert Meeting

Op dinsdag 15 mei heeft Stichting Hoogbouw een projectbezoek aan Pontsteiger georganiseerd. Na een welkomstwoord door Edvard van Luijn, bestuur Stichting Hoogbouw, volgden presentaties door Christian Schouten [Bouwinvest] en Jeroen Koops [Ontwikkelcombinatie The Arche] verzorgen een toelichting. Arnoud Gelauff [Gelauff architecten] gaf een toelichting op het ontwerp. Tijdens de rondleiding beantwoorden Roel Roomer [Bouwinvest] en Steven Schoenmakers [Van Rossum Raadgevende Ingenieurs] vragen aangaande o.a. de constructie van het gebouw. Het projectbezoek werd afgesloten met een borrel bij Pont 13.

Reaching for the sky

- Nieuws

London now has more than 500 tall buildings in the pipeline and a record 115 under construction, according to new research published by New London Architecture. The fifth NLA London Tall Buildings Survey, with research partners GL Hearn and data provider EG – launched on the 9th floor of TH Real Estate’s offices at 201 Bishopsgate – showed that despite signs of a slowdown, London has 510 tall (over 20 storeys) buildings proposed, in planning or under construction, compared to 455 in 2016, and with 115 schemes under construction compared to 91. The analysis suggests that living in tall buildings is becoming more accepted, with over 90% (458) of those coming forward residential, and with the potential to deliver some 106,000 homes. And data from EG shows that 30% of the proposed schemes in 2017 were Build-to-Rent compared with none in 2013. Read on >>>

Hoogbouw in Eindhoven

- Uitnodiging

Op woensdag 18 april 2018 heeft Stichting Hoogbouw een een bijeenkomst georganiseerd over de hoogbouw(plannen) in Eindhoven. Voorzitter van het bestuur Klaas de Boer opende het programma. Jos Roijmans, Gemeente Eindhoven [Sector Programma- en Gebiedsmanagement] blikte vooruit op de komende hoogbouwontwikkelingen in Eindhoven. Paul Diederen, diederendirrix | hoogleraar aan de TU Eindhoven, presenteertde ‘The resilient city’.
Winy Maas, MVRDV | supervisor van de Eindhovense binnenstad, presenteerde ‘What’s next’.
De inhoudelijke en inspirerende bijeenkomst werd afgesloten in de skybar Vane in voorheen de Groene Toren waar de skyline van Eindhoven 360° rond is te zien.

Driehoekige woontoren CasaNova

- Nieuws

Barcode Architects heeft een nieuw architectonisch icoon ontworpen voor de skyline van Rotterdam: CasaNova, de eerste driehoekige woontoren van Nederland. De 110 meter hoge toren verschijnt aan de Wijnhaven 65 en gaat aan alle zijdes een directe relatie aan met de straat en levert daarmee een belangrijke impuls aan de vitalisering van de wijk. Het bijzonder gevormde gebouw houdt rekening met de bezonning en zichtlijnen van de omringende torens en is zo een passende, maar onderscheidende toevoeging in dit hoogstedelijke gebied.
Waar de toren de plint raakt, verjongt het volume over vier lagen; hierdoor balanceert CasaNova ogenschijnlijk als een danser subtiel en elegant op zijn voet.
De bouw van CasaNova start begin 2019 en is naar verwachting eind 2021 afgerond. In het gebouw komen 110 appartementen en zes penthouses. De laagbouw krijgt een transparante plint met (luxe) horeca en boetiekwinkels, zodat ook de levendigheid in de buurt wordt versterkt. Bovenop het lagere deel komt een groen dakterras, dat wordt samengevoegd met het groene dak van The Muse.